sreda, 11 mart 2020 11:43

Andrijana Lalović: Zaštita zdravlja i bezbjednost na radu

Autor:

Ljudski resursi predstavljaju najznačajniji resurs u organizaciji, zbog čega je proces upravljanja njima veoma složen. Čovjekovo ponašanje je promjenjivog karaktera i iz tog razloga teško predvidivo. Svaki čovjek je za sebe ličnost, a svaka organizacija ima svoju politiku poslovanja. Od posebnog bi značaja bilo kada bi se poslodavci vodili stavom da je investiranje u ljude, odnosno zasposlene značajnije od investiranja u kapital. Jedan od osnovnih ciljeva kada je riječ o upravljanju ljudskim resursima jeste da motiviše radnike na veće, aktivnije angažovanje u procesu rada.

Upravljanje ljudskim resursima kao jednim od najznačajnijih sektora u organizaciji podrazumijeva i organizaciju brojnih aktivnosti.

Najznačajnije tri aktivnosti u okviru ljudskih resursa su: zapošljavanje, razvoj ljudskih resursa i zaštitu zaposlenih. 

Zaštita na radu je skup mjera koje se sprovode radi sprečavanja uticaja štetnih faktora radnog procesa ili radnog okruženja na zdravstveno stanje radnika. Zaštita na radu je sastavni dio zdravstvene zaštite zaposlenih lica. Štetni faktori mogu biti fizički, hemijski, biološki i psihički.

Osnovni i glavni interes svakog lica koje je radno angažovano jeste da ostvari najviši nivo bezbjednosti i zdravlja na radu, da se sve neželjene posledice, povrede na radu, bolesti koje su prouzrokovane radom svedu na najmanji mogući nivo. 

Zakonom je obezbjeđena posebna zaštita žena, OSI i omladine. 

Primjenjivanje određenih tehničkih mjera odnosi se za početni nivo zaštite, a odnosi se na najjednostavnije zaštitne naprave na uređajima, mašinama, i ostalim sredstvima rada, kako bi se radnik sam mogao zaštiti od tjelesnih povreda.

Lice sa invaliditetom se zapošljava pod opštim i posebnim uslovima, koji su u skladu sa zakonom. 

OSI koja zasnuje radni odnosi ima prava, obaveze i odgovarajuću zaštitu, u skladu sa odredbama Zakona o radu. Kada govorimo o zapošljavanju OSI pod posebnim uslovima, podrazumijeva se zapošljavanje kod poslodavca uz prilagođavanje poslova, odnosno radnog mjesta, posebno tehničko-tehnološko opremanje radnog mjesta, sredstva za rad, prostora i opreme. 

Značaj zdravlja i bezbjednosti na radu može da se sagleda sa ekonomskog stanovišta koji je ujedno i finansijski pokazatelj koji zavisi od težine i broja povreda na radu, humanog i socijalnog stanovišta.

Profesionalne bolesti, povrede na radu, često su praćene havarijama, odsustvom sa posla, zbog čega se na taj način stvaraju veći izdaci i troškovi, iz razloga što zaposleni izostaje sa posla, zbog zastoja koji može da nastane u proizvodnji, i zato što se izdvajaju velika sredstva za liječenje radnika, nadoknada zarade, izdatke i troškove. Da bi se broj ovakvih situacija smanjio, rješenje se ogleda u boljoj zaštiti i bezbjednosti na radu, što bi dovelo do smanjivanja opterećenja fondova socijalnog osiguranja.

Bezbjednost i zdravlje na radu, danas su svakako jedno od najvažnijih pitanja sa kojim se firme svakodnevno suočavaju. Cilj bezbjednosti i zdravlja na radu je da se postigne maksimnalni nivo psihofizičke i zdravstvene zaštite.

Tehnološko-naučni razvoj omogućio je razvoj društvenog standarda, a između ostalog, i stvaranje opasnosti po život i zdravlje ljudi u radnoj i životnoj sredini. 

Napredak, odnosno opstanak društva, prirode može se obezbjediti pomoću uređivanja sistema zaštite od svih dejstava koja su štetna, a koja su prouzrokovana čovjekovim djelom. Sam pristup ovom sistemu znači da čovjek svjesno i odgovorno pristupi sistemu zaštite kako sebe, tako i životne sredine i svog okruženja. Na sprečavanju ugrožavanja zdravlja i bezbjednosti čovjeka, mnoge organizacije, udruženja, državni organi žele da svojim aktivnostima stvore jedan efikasan sistem zaštite.

Zakon je taj pomoću koga se određuju prava i obaveze poslodavca i radnika. Sredstva rada, uslovi rada, kao i sama organizacija treba da budu prilagođeni potrebama radnika, a sami radnici treba da budu motivisani od strane poslodavca za aktivniji i produktivniji rad. Rad u adekvatnim uslovima, uređenom poslovnom ambijentu predstavlja zadovoljstvo i ispunjenost kako pojedinca tako i samog poslodavca, organizatora.

U značajnoj mjeri, socijalni značaj se izražava kroz veliki broj zaposlenih koji gube život, povređuju se na radnom mjestu, obole od profesionalnih bolesti, kao i ostalih bolesti u vezi sa radom.

Povrede na radu, profesionalne bolesti, praćene su odsustvom sa posla, havarijama, koje iziskuju velike troškove, za liječenje radnika, zastoja u proizvodnji, naknade zarade zaposlenog, kao i ostalih izdataka koji snose poslodavac i fond socijalnog osiguranja.

Iz ovoga proizilazi da bezbjednost i zaštita zdravlja na radu utiču na ekonomičnost i produktivnost poslovanja u kompaniji, a to se odražava na konkuretnost i kvalitet proizvoda koji se nalaze na tržištu. Samim tim je od posebnog značaja ulaganje investicija u mjere zaštite. Na taj način smanjiće se veliki broj povreda, havarija, kao i opterećenje fondova socijalnog osiguranja.

Zaštitu zaposlenih možemo posmatrati sa dva aspekta. Prvi se odnosi na obezbeđenje socijalnog osiguranja i radnog zakonodavtsva pomoću kojih se uređuju prava na zaradu, skraćeno i puno radno vrijeme, pomoć i naknadu, bezbjedne uslove rada. Dok se drugi aspekt odnosi na preduzimanje mjera aktivnosti i zaštite na radu, mjere zaštite od rizika koje mogu da se jave u radnoj sredini, kao i stvaranje bezbjednih uslova za rad. 

Međuljudski odnosi, socijalna klima, organizacija radnog procesa, svakodnevno se pojavljuju novi oblici ugrožavanja zdravlja zaposlenih, kao i rizici.

Na kraju kada uzmemo u obzir sve okolnosti, posledice, pogodnosti, dolazimo do zaključka, u kom segmentu i u kom smjeru treba da postavimo ciljeve za zaštitu bezbjednosti i zdravlja zaposlenih, a to su:

  • povećanje bezbjednosti na radu u poslovnom ambijentu,
  • poboljšanje zdravstvene zaštite u poslovnom sistemu,
  • smanjivanje premije osiguranja za djelatnosti koje nijesu obuhvaćene zakonom,
  • smanjivanje potencijalnih i trenutnih rizika pri radu i ugrožavanju zdravlja zaposlenih,
  • usklađivanje sa zakonom iz oblasti bezbjednosti i zdravlja na radu,
  • povećanje povjerenja društva, radnika, poslovnih saradnika, korisnika usluga i proizvoda tako što će se isticati volja i želja da se pomoću djelotvornih mjera poveća bezbjednost i zdravlje na radu.

Autorka: Andrijana Lalović

*Tekst je napisan u okviru Konkursa za pisanje tekstova za OSI o individualnim iskustvima zaštite i zdravlja na radu raspisanog u okviru projekta OSIguraj uslove sebi! koji UMHCG sprovodi uz finansijsku podršku Ministarsta rada i socijalnog staranja. 

Pročitano 720 put(a)

Back to top