Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG) poziva sve osobe s invaliditetom, predstavnike/ce lokalnih institucija (lokalne opštinske sekretarijate i službe, centre za socijalni rad i ustanove), nevladine organizacije i pružaoce usluga iz centralnog regiona Crne Gore da učestvuju u fokus grupi na temu dostupnosti institucionalnih i vaninstitucionalnih usluga socijalne i dječje zaštite za osobe s invaliditetom, u užem i širem smislu, sa posebnim fokusom na usluge koje omogućavaju samostalan život i učešće u zajednici.

Fokus grupa će se održati u srijedu, 15. aprila 2026, prostorijama NVO Mozaik (adresa: Radoja Dakić bb, preko puta Tehnopolisa) u terminu od 11.00 do 13.00 časova. 

Cilj fokus grupe je prikupljanje iskustava i stavova učesnika/ca, radi identifikovanja potreba i formulisanja preporuka za unapređenje kvaliteta života osoba s invaliditetom i jačanje socijalne inkluzije kroz usluge socijalne i dječje zaštite, u skladu sa njihovim stvarnim potrebama. 

Fokus grupa će se baviti i iskustvima u vezi s dostupnošću i korišćenjem usluga, značajem lokalnih akcionih planova u razvoju usluga, preprekama u planiranju i implementaciji usluga podrške samostalnom životu, stabilnošću i održivošću usluga u širem smislu (projektno finansiranje, neujednačenost u dostupnosti), kao i preporukama za unapređenje lokalnih politika i usluga.

Svi/e zainteresovani/e mogu se prijaviti do utorka, 14. aprila 2026, na mejl adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli. ili putem telefona na brojeve: +382(0)67/801-761, +382(0)69/385-981 i +382(0)20/265-650. Broj mjesta je ograničen.

Aktivnost se realizuje u okviru projekta Ka inkluzivnim servisima i politikama za samostalan život, uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.

Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG) je u saradnji sa Savezom slijepih Crne Gore započelo je s edukativnim aktivnostima za studente/kinje studijskog programa Socijalna politika i socijalni rad, Fakulteta političkih nauka, a na temu ljudskih prava osoba s invaliditetom.

Aktivnost se realizuje na način da se u uporedo sa teorijskim dijelom, organizuje stručna praksa u oblasti socijalne i dječje zaštite s posebnim fokusom na usluge podrške za život u zajednici, posebno uslugom personalne asistencije. Osim znanja i iskustva koje će studenti/kinje imati kao ishod predavanja, na samom kraju praksa će rezultirati izradom Individualnog plana rada sa korisnicima/ama usluga, a sve u cilju sagledavanja individualnih potreba i karakteristika svake osobe s invaliditetom koja će biti budući/a korisnik/ca ove usluge.

Cilj studentske prakse je sticanje praktičnog iskustva studenata/kinja, budućih socijalnih radnika/ca, i njihova priprema za tržište rada. Na ovaj način doprinosi se kvalitetnom uspostavljanju poslovnog odnosa budućih socijalnih radnika/ca i efikasnijem pružanju usluge personalne asistencije osobama s invaliditetom.

Kroz ovaj period studenti/kinje će slušati predavanja o različitim temama iz ove oblasti, poput: percipiranja uloge i značaja stručnog/e radnika/ce za osobe s invaliditetom, terminologije i modela pristupa invaliditetu, UN Konvencije o pravima osoba s invaliditetom, filozofije samostalnog života i značaja servisa podrške, uticaja porodice i medija na percipiranje osoba s invaliditetom, prava na obrazovanje, zapošljavanje i socijalnu zaštitu, višestruke diskriminacije osoba s invaliditetom, sa posebnim osvrtom na žene s invaliditetom, kao i učešća osoba s invaliditetom u političkom i javnom životu.

Predavači na ovim aktivnostima su treneri/ce koji/e posjeduju znanja i iskustva u ovoj oblasti, kao i aktivnisti/kinje ljudskih prava osoba s invaliditetom. 

Aktivnost se realizuje u okviru projekta Ka inkluzivnim servisima i politikama za samostalan život, uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.

Predlog zakona o izmjenama i dopunama Zakona o socijalnoj i dječjoj zaštiti, u formi u kojoj je upućen u skupštinsku proceduru, ostavlja utisak normativnog “tehničkog unapređenja” sistema, ali bez suštinskog iskoraka u pravcu jačanja socijalne sigurnosti i prava korisnika, posebno osoba s invaliditetom. Iako se u tekstu Obrazloženja Vlada poziva na savremene standarde i unapređenje sistema, konkretna rješenja pokazuju kontinuitet postojećih ograničenja i izostanak novih prava na materijalna davanja i usluge. Time se potvrđuje ocjena da je riječ više o administrativnoj reorganizaciji i preciziranju nego o reformi usmjerenoj na unapređenje socijalne pravde. Na ovaj način, Ministarstvo kao predlagač izmjena i dopuna izlazi u susret pojedinačnim interesima, a ne međunarodno propisanim obavezama i stvarnim potrebama različitih grupa korisnika.
 

Posebno je problematično što Predlog ne reflektuje standarde Konvencije o pravima osoba s invaliditetom u dijelu deinstitucionalizacije i razvoja usluga u zajednici. Iako formalno uvodi i razrađuje usluge podrške za život u zajednici, paralelno širi i normativno učvršćuje različite oblike smještaja, uključujući i “male grupne zajednice”, koje će u praksi predstavljati novi oblik institucionalizacije iako je postojalo javno obećanje i odgovor Ministarstva da neće uvoditi nove oblike institucionalizacije, niti otvarati nove objekte rezidencijalnog tipa. Umjesto izmještanja trenutnih korisnika i stvaranja uslova da žive u zajednici, Ministarstvo planira nova restriktivna okruženja. Ovo je u suprotnosti sa međunarodnim obavezama koje zahtijevaju postepeno napuštanje institucionalnih modela i razvoj individualizovanih usluga podrške u zajednici. Ovim se krši osnovni cilj Strategije deinstitucionalizacije. Ovakav način izmjena i dopuna Zakona posebno zabrinjava imajući u vidu da ovo zakonsko rješenje nije prošlo javnu raspravu, već se u poslednjih pola godine mijenja tri puta bez učešća zainteresovanih strana. Pitamo se da li na ovaj način Ministarstvo odustaje od potpuno novog Zakona koji je u Planu rada bio planiran još 2025. i 2026. a čiji se Nacrt usaglašavao sa Ministarstvom finansija u poslednjem kvartalu prošle godine i za koji se čekala Javna rasprava. Da li ovo, u stvari, znači da Ministarstvo finansija nije dalo pozitivno mišljenje na Nacrt za čiju je izradu Ministarstvo socijalnog staranja, brige o porodici i demografije formiralo Radnu grupu? 
 

Nadalje, izmjene u oblasti usluga ukazuju na regresiju u odnosu na postojeći normativni okvir. Brisanje socijalno-edukativnih usluga i svođenje savjetodavno-terapijskih usluga na isključivo savjetodavne znači sužavanje spektra podrške korisnicima, posebno onima kojima je potrebna intenzivnija i specijalizovana podrška. Ovo može imati direktne negativne posljedice na kvalitet i dostupnost usluga, naročito za dodatno ugrožene grupe poput osoba s invaliditetom i žena žrtava nasilja, odnosno za sve grupe koje zahtijevaju kontinuiranu i multidisciplinarnu podršku.

Konačno, Predlog ne adresira ključne sistemske nedostatke – nema novih prava niti unapređenja postojećih materijalnih davanja, uključujući izostanak posebne podrške roditeljima s invaliditetom, što je Ministarstvo bilo obećalo da će konačno uvesti kao vid podrške i na taj način postići pravednost koja sada ne postoji. Usluga personalne asistencije ostaje restriktivno definisana i dostupna samo ograničenom krugu korisnika (zaposlenima ili uključenima u obrazovanje), čime se zanemaruje njen osnovni cilj – omogućavanje samostalnog života svim osobama s invaliditetom. U tom smislu, Predlog zakona se može ocijeniti kao stagnirajući, a u pojedinim segmentima i regresivan u odnosu na međunarodne standarde i potrebe korisnika.

Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG) poziva predstavnice i predstavnike organizacija civilnog društva, zaposlene u centrima za socijalni rad i policiji koji pružaju usluge socijalne zaštite ženama, žrtvama rodno zasnovanog i porodičnog nasilja, iz sjevernog regiona da se prijave za učešće na jednodnevnom Treningu o mehanizmima zaštite od nasilja nad ženama s invaliditetom.

Trening će se održati u utorak, 7. aprila 2025, u hotelu Franca, u Bijelom Polju.

Cilj ove aktivnosti je jačanje kapaciteta stručnih radnika i radnica u centrima za socijalni rad, policiji i civilnom sektoru, kako bi pružena podrška ženama s invaliditetom bila efikasna, dostupna i u skladu s modelom pristupa invaliditetu zasnovanom na ljudskim pravima. U okviru Treninga biće obrađeno najmanje šest tematskih oblasti koje se odnose na unapređenje načina komunikacije i pružanja usluga i zaštite žena s invaliditetom, kao i podizanje svijesti javnosti i zaposlenih u institucijama sistema o rodno-zasnovanom nasilju i višestrukoj diskriminaciji kojoj su izložene žene i djevojke s invaliditetom.

Kroz interaktivni rad, analizu slučajeva i praktične vježbe, učesnici/e će imati priliku da razviju znanja i vještine neophodne za adekvatan pristup i omogućavanje pristupačnosti i adaaptacija u postupku ili procesu pružanja podrške. 

S obzirom na ograničen broj mjesta, sve zainteresovane molimo da se prijave, najkasnije do 31. marta 2026, slanjem mejla na adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli., uz naslov: Prijava za Trening o mehanizmima zaštite od nasilja nad ženama s invaliditetom.

Za sva dodatna pitanja organizacione i tehničke prirode informacije se mogu dobiti na telefon: 020/265-650 i 069/385-981, radnim danima od 8.30 do 16.00 časova.

Aktivnost se realizuje u okviru projekta Zajedno snažnije: Podrška gradi sigurnost! uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.

Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG) poziva sve osobe s invaliditetom, predstavnike/ce lokalnih institucija (lokalne opštinske sekretarijate i službe, centre za socijalni rad i ustanove), nevladine organizacije i pružaoce usluga iz južnog regiona Crne Gore da učestvuju u fokus grupi na temu dostupnosti institucionalnih i vaninstitucionalnih usluga socijalne i dječje zaštite za osobe s invaliditetom, u užem i širem smislu, sa posebnim fokusom na usluge koje omogućavaju samostalan život i učešće u zajednici.

Fokus grupa će se održati u četvrtak, 26. marta 2026, u Evropskoj kući u Baru, u terminu od 9.00 do 11.00 časova.

Cilj fokus grupe je prikupljanje iskustava i stavova učesnika/ca, radi identifikovanja potreba i formulisanja preporuka za unapređenje kvaliteta života osoba s invaliditetom i jačanje socijalne inkluzije kroz usluge socijalne i dječje zaštite, u skladu sa njihovim stvarnim potrebama. 

Fokus grupa će se baviti i iskustvima u vezi s dostupnošću i korišćenjem usluga, značajem lokalnih akcionih planova u razvoju usluga, preprekama u planiranju i implementaciji usluga podrške samostalnom životu, stabilnošću i održivošću usluga u širem smislu (projektno finansiranje, neujednačenost u dostupnosti), kao i preporukama za unapređenje lokalnih politika i usluga.

Svi/e zainteresovani/e mogu se prijaviti do utorka, 24. marta 2026, na mejl adresu Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli. ili putem telefona na brojeve: +382(0)67/801-761, +382(0)69/385-981 i +382(0)20/265-650. Broj mjesta je ograničen.

Aktivnost se realizuje u okviru projekta Ka inkluzivnim servisima i politikama za samostalan život, uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.

Širom Evrope, demokratsko učešće i povjerenje u institucije suočavaju se sa rastućim izazovima. Istovremeno, debate o budućnosti Evropske unije (EU), proširenju, demokratskom upravljanju i učešću građana postaju sve važnije, posebno u kontekstu geopolitičkih promjena i angažmana EU sa susjednim i zemljama kandidatima.

U tom kontekstu, projekat „Mobilizacija građana za budućnost evropske demokratije kroz zagovaranje zasnovano na podacima, angažman i mobilnost“ (akronim ENGAGEUROPE), okuplja organizacije civilnog društva i akademske partnere širom Evrope s ciljem podsticanja dijaloga, građanskog angažmana i učešća u demokratskim procesima vezanim za budućnost EU.

Implementacija traje od 1. februara 2026. do 30. septembra 2027. godine, uz partnere iz Albanije, Španije, Crne Gore, Sjeverne Makedonije, Hrvatske i Srbije.

Opšti cilj ENGAGEUROPE projekta je da promoviše sadržajne razmjene i strukturirane dijaloge među mladim građanima i relevantnim akterima širom Evrope, osnažujući ih da artikulišu svoju dugoročnu viziju EU i produbljuju razumijevanje ključnih demokratskih prioriteta i političkih izazova EU. Time se unapređuje njihovo aktivno učešće, osjećaj evropskog identiteta i direktan doprinos oblikovanju budućih procesa evropske integracije i demokratskog upravljanja.

Specifični ciljevi su: 

1. Omogućiti strukturirane transnacionalne razmjene među mladim građanima i akterima, kako bi aktivno artikulisali svoju dugoročnu viziju budućnosti Evropske unije, posebno u oblastima demokratskog upravljanja, proširenja i digitalnih politika.
2. Unaprijediti razumijevanje građana o demokratskim procesima EU, institucijama i ključnim političkim prioritetima, osnažujući mlade i lokalne aktere da se smisleno uključe u oblikovanje odgovora na demokratske izazove sa kojima se EU suočava.
3. Podstaći aktivno građansko učešće i osjećaj pripadnosti Evropi, kroz jasno povezivanje preporuka i uvida građana sa procesima donošenja politika na nivou EU, čime se promovišu demokratsko učešće, evropski identitet i zajedničke evropske vrijednosti.

ENGAGEUROPE se nadovezuje na uspješna iskustva i metodologije koje su prethodno razvili članovi konzorcijuma, posebno kroz Regionalni program mobilnosti mladih lidera (RYLMP), koji su implementirali SCiDEV, Omladinski obrazovni forum iz Sjeverne Makedonije i Inicijativa mladih za ljudska prava iz Srbije. Ovaj program je pokazao značajne rezultate u oblasti strukturiranog zagovaranja mladih, prekogranične saradnje i regionalnog povezivanja mladih sa Zapadnog Balkana.

Na osnovu tih iskustava, ENGAGEUROPE dodatno razvija i proširuje ove metodologije kroz inovativne formate koji podržavaju strukturirani dijalog, zajedničko učenje i razvoj politika zasnovanih na dokazima. Projekat uvodi napredne participativne pristupe, uključujući zajedničko kreiranje politika, laboratorije zagovaranja i transnacionalne razmjene mladih, osmišljene da omoguće mladim građanima i organizacijama civilnog društva da se smisleno uključe u diskusije o evropskom demokratskom upravljanju, proširenju EU i digitalnoj transformaciji.

Istovremeno, projekat obezbjeđuje komplementarnost sa postojećim evropskim inicijativama kroz usklađivanje aktivnosti sa ključnim strateškim okvirima EU. Povezivanjem organizacija civilnog društva, mladih građana i donosioca odluka iz država članica EU i zemalja kandidata sa Zapadnog Balkana, ENGAGEUROPE doprinosi jačanju građanskog učešća i podsticanju inkluzivnijeg dijaloga o budućnosti Evrope.

Projekat obuhvata devet radnih paketa:

WP1 – ENGAGEUROPE Forum mladih i demokratije

WP2 – Online izgradnja kapaciteta – EU politike i demokratski angažman

WP3 – Laboratorija angažmana – mobilizacija zasnovana na podacima i konsultacije sa građanima

WP4 – Evropski omladinski samit (mentorstvo i izgradnja kapaciteta)

WP5 – Transnacionalne mobilnosti mladih i strukturirane konsultacije sa građanima

WP6 – Građanski politički karavani – lokalni dijalozi

WP7 – Samit „Od participacije do angažmana“

WP8 – Transnacionalno mentorstvo mladih i „fishbowl“ dijalozi – „Evropa kakvu želim da vidim“

WP9 – Forum buduće Evrope – završni rezultati i dijalog o održivosti uticaja

Projekat „Mobilizacija građana za budućnost evropske demokratije kroz zagovaranje zasnovano na podacima, angažman i mobilnost“ (ENGAGEUROPE, broj projekta 101253265) vodi Centar za nauku i inovacije za razvoj (SCiDEV) iz Albanije, u partnerstvu sa Udruženjem mladih sa hendikepom Crne Gore(UMHCG), Univerzitetom u Skadru „Luigj Gurakuqi“, Youropía Cultural Association iz Španije, Centar za komparativne i međunarodne studije (CCIS) iz Albanije, Inicijativa mladih za ljudska prava iz Hrvatske i Srbije, kao i Omladinski edukativni forum (YEF) i Balkanski centar za konstruktivne politike - SOLUTION iz Sjeverne Makedonije.

Projekat finansira Evropska unija kroz program Građani, jednakost, prava i vrijednosti (CERV).

Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore održalo je u Bijelom Polju tri fokus grupe sa ciljem poboljšanja kvaliteta života lica sa invaliditetom i podrške djeci sa invaliditetom u vaspitno-obrazovnom sistemu. Na jednoj od pomenutih odrađena je analiza potreba stručnog nastavnog kadra u srednjem obrazovanju, druga grupa bila je posvećena dostupnosti institucionalnih i vaninstitucionalnih usluga socijalne i dječije zaštite za OSI u užem i širem smislu, dok se na trećoj govorilo o modelima podrške djeci sa invaliditetom u vaspitno-obrazovnom sistemu.

U ime UMHCG, Nina Golubović je istakla da je akcenat na uslugama koje omogućavaju samostalan život osoba sa invaliditetom i djece sa invaliditetom, kao i učešće u zajednici.

U prethodna dva dana, UMHCG pored vodeće aktivnosti, treninga za zaposlene u socijalnoj i dječijoj zaštiti, održalo je i više fokus grupa. Što se tiče fokus grupe koju smo sprovodili juče, odrađena je analiza potreba stručnog nastavnog i stručnog kadra u srednjem stručnom obrazovanju. Na današnjoj fokus grupi smo govorili o dostupnosti institucionalnih i vaninstitucionalnih usluga socijalne i dječije zaštite za osobe sa invaliditetom u užem i širem smislu, sa posebnim fokusom na usluge koje omogućavaju samostalan život i učešće u zajednici. Cilj je bio da prikupimo iskustva i stavove učesnika i da identifikujemo potrebe i formulisanje preporuka za unapređenje kvaliteta života osoba sa invaliditetom, kao i da jačamo socijalnu inkluziju kroz usluge socijalne i dječije zaštite, u skladu sa njihovim stvarnim potrebama. Grupi su prisustvovali predstavnici Opštine Bijelo Polje i Dnevnog centra Tisa, kazala je, između ostalog Golubović.

Kada je u pitanju treća grupa, kako navodi, odrađena je analiza o modelima podrške djeci sa invaliditetom u vaspitno-obrazovnom sistemu, u cilju unapređenja, uključujući i dualno obrazovanje.

Ciljne grupe su nam nastavnici, stručni radnici, članovi komisije za usmjeravanje, direktori škola, pa čak i roditelji i sami učenici. Uključili smo više srednjih škola iz Bijelog Polja, a učestvovale su Gimnazija Miloje Dobrašinović, Srednja elektro-ekonomska, kao i Srednja stručna škola, naglasila je Golubović.

Ona je dodala da su ove fokus grupe dio jednog šireg istraživanja, te da su tokom diskusije sprovodili ciljeve.

Napomenula je i da su učesnicima fokus grupa obezbijedili anonimnost da bi, kako navodi, imali potpunu slobodu da iznesu svoja mišljenja i dosadašnja iskustva.

Izvor: Radio Bijelo Polje

Pripremila: Dajana Vuković

Usljed nedostatka dostupnih, ažurnih i sistematizovanih informacija o objektima u oblasti kulture, osobe s invaliditetom nijesu u mogućnosti da na adekvatan način planiraju i ostvaruju svoje učešće u kulturnim sadržajima, odnosno da stvaraju i konzumiraju kulturno stvaralaštvo i umjetnost.

Iako pojedini objekti kulture sprovode mjere prilagođavanja, te informacije često nijesu sistematizovane niti lako dostupne korisnicima/ama kojima su najpotrebnije. Ovo dodatno ograničava stvaralačko učešće i konzumaciju sadržaja kulture od strane osoba s invaliditetom i produbljuje socijalnu isključenost.

Shodno navedenom, Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG) u narednom periodu planira izradu onlajn vodiča o pristupačnim objektima u oblasti kulture u Bijelom Polju, Podgorici i Baru, koji će biti objavljen na portalu Disabilityinfo.me.

Vodič će imati za cilj da osobama s invaliditetom pruži relevantne, precizne i prilagođene informacije o pristupačnosti objekata u oblasti kulture u navedenim gradovima, uključujući podatke o fizičkoj pristupačnosti (prilazi, rampe, liftovi), pristupačnosti informacija i komunikacija, kao i drugim elementima značajnim za samostalno i dostojanstveno učešće u kulturnom životu zajednice.

U okviru ove aktivnosti, sprovešće se monitoring pristupačnosti objekata u oblasti kulture u navedenim gradovima, koji podrazumijeva obilazak objekata, evidentiranje postojećih i nedostajućih elemenata pristupačnosti, kao i razgovor s odgovornim osobama radi prikupljanja preciznih podataka.

Prvi monitoring izvršen je 3. i 4. marta 2026, u Bijelom Polju, i to u Centru za kulturu Vojislav Bulatović  Strunjo, Javnoj ustanovi Ratkovićeve večeri poezije i Javnoj ustanovi Muzej Bijelo Polje.

Aktivnost se realizuje u okviru projekta (PRISTUP)ačnost = za sve! uz finansijsku podršku Ministarstva prostornog planiranja, urbanizma i državne imovine.

Podrška osobama s invaliditetom zasnovana na izboru više mogućnosti i unapređenje servisa podrške za život u zajednici ključni su za ostvarivanje prava i samostalnog života. Neophodno je kontinuirano jačati kapacitete zaposlenih u sistemu socijalne i dječje zaštite, razvijati i unapređivati servise podrške i promovisati pristup i komunikaciju koja poštuje izbore, volju, ličnu autonomiju i dostojanstvo osoba s invaliditetom. Učesnici/ce Programa obuke za zaposlene u oblasti socijalne i dječje zaštite na temu samostalnog života osoba s invaliditetom i procesa deinstitucionalizacije, s akcentom na socijalno-edukativne usluge pokazali su visok nivo spremnosti da primjenjuju savremene modele podrške i doprinesu inkluzivnijem društvu, ako imaju adekvatnu edukaciju, resurse i podršku. Ovo je zaključak realizovanog Programa obuke, koji je od 2. do 4. marta 2026. u Bijelom Polju organizovalo Udruženje mladih sa hendikepom Crne Gore (UMHCG).

Cilj Programa je unapređenje znanja i kompetencija zaposlenih u sistemu socijalne i dječje zaštite u oblasti podrške samostalnom životu osoba s invaliditetom i procesu deinstitucionalizacije, uz razvoj alternativne podrške i usluga u zajednici koje jačaju samopouzdanje, uzimaju u obzir procjenu stvarnih potreba za uslugama i jačaju samostalno donošenje odluka i upravljanje sopstvenim životom. Program, akreditovan i odobren od strane Zavoda za socijalnu i dječju zaštitu, usmjeren je na jačanje kapaciteta stručnjaka za razvoj i pružanje socijalno-edukativnih usluga u zajednici, kao i na unapređenje prakse pružanja podrške osobama s invaliditetom u okviru sistema socijalne i dječje zaštite.

Akreditovani program okupio je 16 zaposlenih u centrima za socijalni rad, ustanovama socijalne i dječje zaštite i kod drugih pružalaca usluga, sa položenim stručnim ispitom u oblasti socijalne i dječje zaštite iz Bijelog Polja, Mojkovca, Podgorice i Budve, uključujući i iz Male grupne zajednice u Bijelom Polju. Programu su prisustvovali i zaposleni iz Centra za socijalni rad za opštine Bijelo Polje i Mojkovac, kao i predstavnici/e organizacija osoba s invaliditetom koje pružaju usluge podrške osobama s invaliditetom.

Tokom Programa učesnici/e su, kroz interaktivan rad, diskusije, gledanje filma, kafe metodu, analizu studija slučajeva i praktične vježbe, imali priliku da unaprijede znanja o modelima pristupa invaliditetu, filozofiji samostalnog života, kao i procesima deinstitucionalizacije i životu u zajednici. Poseban akcenat stavljen je na sredstva za samostalnost i servise podrške za djecu s invaliditetom i odrasle osobe s invaliditetom. Program je obuhvatio i teme koje se odnose na (samo)određenje, identitet i invaliditet, (samo)procjenu potrebne podrške za život u zajednici, kao i pitanja stigmatizacije, nasilja i viktimizacije osoba s invaliditetom. 

Učesnici/e su se dodatno upoznali sa pravom na porodični život osoba s invaliditetom, socijalno-edukativnim uslugama poput savjetovanja i grupa samopodrške, kao i metodama rada usmjerenim na razvoj socio-emocionalnih vještina i komunikaciju s osobama s invaliditetom.

Učesnici/e su posebno istakli značaj novih lekcija i informacija o zakonima i praksama koji se odnose na osobe s invaliditetom, kao i pedagoškog i pravnog dijela treninga, koji su bili izuzetno relevantni za njih. Posebno su naglasili korisnost praktičnih savjeta o načinu komunikacije i pristupa osobama s invaliditetom, uključujući razgovor s njima na način koji ne ponižava, niti uvrijedi, a istovremeno pruža podršku. 

Metode rada i trenerice su ocijenjeni kao izuzetni, a cjelokupan program kao od velikog značaja za unapređenje profesionalnih kompetencija učesnika/ca.

Aktivnost je organizovana u okviru projekta Ka inkluzivnim servisima i politikama za samostalan život, koji se realizuje uz finansijsku podršku Ministarstva socijalnog staranja, brige o porodici i demografije.